Samenvatting · European Resuscitation Council

ERC-richtlijnen 2025: de belangrijkste punten

In oktober 2025 publiceerde de European Resuscitation Council nieuwe richtlijnen voor reanimatie en eerste hulp. Wat verandert er voor jou als omstaander? Hier vind je alle kernpunten op één pagina, eenvoudig uitgelegd.

De kern: 3 stappen om een leven te redden

De ERC vat de basisreanimatie voor iedereen samen in drie eenvoudige stappen.

1

Check

  • Is het veilig om naderbij te komen?
  • Is de persoon bij bewustzijn? Spreek aan en schud zacht aan de schouders.
2

Bel 112

  • Reageert de persoon niet? Bel meteen 112, gsm op luidspreker.
  • Beoordeel de ademhaling terwijl je wacht.
  • Twijfel je? De operator helpt je.
3

Reanimeer

  • Geen reactie en geen normale ademhaling? Start meteen borstcompressies.
  • Zodra er een AED is: aanzetten, elektroden plakken en de instructies volgen.
Bij twijfel: start. Het risico dat je iemand schaadt die géén hartstilstand heeft, is veel kleiner dan het risico van te laat beginnen. Korte stuipachtige bewegingen kunnen bij het begin van een hartstilstand voorkomen: beoordeel de ademhaling zodra ze stoppen.

Wat is er nieuw of anders in 2025?

De belangrijkste wijzigingen ten opzichte van de richtlijnen van 2021 voor basisreanimatie bij volwassenen.

Gewijzigd

Bel 112 bij iedereen die niet reageert

Je hoeft niet eerst zeker te zijn dat de ademhaling afwijkend is. Bel meteen, zet je gsm op luidspreker en beoordeel de ademhaling terwijl je wacht tot de hulpcentrale opneemt. De operator helpt je herkennen of het om een hartstilstand gaat.

2021: eerst vaststellen ‘reageert niet én ademt niet normaal’, dan pas bellen.
Gewijzigd

Ook ‘bijna normale’ ademhaling kan hartstilstand zijn

Trage, moeizame of snakkende (gaspende) ademhaling is een teken van hartstilstand. Nieuw: vooral bij sporters kan de ademhaling vlak na het collaps nog bijna normaal of hijgend lijken, soms met open ogen.

2021: vooral trage of moeizame ademhaling als voorbeeld.
Nieuw

De rol van de hulpcentrale

De 112-operator is cruciaal: die herkent de hartstilstand, geeft je telefonische instructies voor borstcompressies en stuurt je – als er meerdere omstaanders zijn – naar de dichtstbijzijnde AED.

Voorheen enkel behandeld in het hoofdstuk over hulpverleningssystemen.
Nieuw

Aandacht voor het welzijn van de helper

Iemand reanimeren kan een ingrijpende, zelfs traumatische ervaring zijn. De richtlijnen erkennen nu uitdrukkelijk dat omstaanders en helpers achteraf nood kunnen hebben aan opvang en steun.

Kwam in de vorige richtlijnen niet aan bod.
Nieuw

Reanimatie bij mensen met obesitas

Geen aanpassingen nodig: ook bij mensen met obesitas geef je standaard reanimatie met 30 borstcompressies en 2 beademingen.

Kwam in de vorige richtlijnen niet aan bod.
Nieuw

Hoofd-omhoog-reanimatie: (nog) niet

De ERC raadt ‘head-up CPR’ als losse techniek af. De gunstige studies gebruikten een volledig pakket met mechanische reanimatie en extra toestellen; bewijs voor de positie alleen ontbreekt.

Groeiende interesse, maar geen aanbeveling.
Geschrapt

Geen COVID-19-aanpassingen meer

COVID-19 is endemisch geworden. Aangepaste reanimatie is niet langer nodig: je behandelt iedereen op dezelfde manier.

2021: aparte COVID-aanpassingen voor basisreanimatie.
Verplaatst

Verslikking zit nu bij EHBO

De aanpak van verslikking (luchtwegobstructie door een vreemd voorwerp) staat niet meer in het hoofdstuk basisreanimatie, maar in de ERC-richtlijnen 2025 Eerste Hulp.

2021: onderdeel van de basisreanimatie.
Bevestigd

Niet verleggen van bed naar vloer

Reanimeren gaat het best op een harde ondergrond, maar leg iemand niet eerst van een bed op de grond. Start meteen op het bed en duw indien nodig dieper om de zachte matras te compenseren.

Een reanimatieplank wordt niet aanbevolen.
Bevestigd

De stabiele zijligging blijft

Reageert iemand niet, maar ademt die wél normaal? Leg de persoon in stabiele zijligging en blijf de ademhaling controleren. Niet bij snakkende (agonale) ademhaling – dan start je reanimatie – en niet bij een vermoeden van letsel door een ongeval.

Let op: Nederland (NRR) koos in 2025 voor rugligging als standaard. Dat is een Nederlandse keuze, geen ERC-wijziging.

Kwaliteitsvolle borstcompressies

De cijfers blijven ongewijzigd. Bij volwassenen start je altijd met borstcompressies, pas daarna volgen eventueel beademingen.

5–6 cm
diep duwen – niet dieper dan 6 cm
100–120
compressies per minuut
30 : 2
compressies : beademingen (als je beademing leerde)
< 10 s
maximale onderbreking voor 2 beademingen

Zo geef je goede borstcompressies

  • Handpositie: muis van je hand in het midden van de borst, op de onderste helft van het borstbeen. Kledij mag je opzij schuiven of verwijderen.
  • Houding: vingers in elkaar gehaakt, armen gestrekt, schouders loodrecht boven de borstkas.
  • Loslaten: laat de borstkas na elke compressie volledig terugveren – niet op de borst blijven leunen.
  • Doorgaan: zo weinig mogelijk onderbrekingen.
Meer over borstcompressies →

Beademen of niet?

  • Opgeleid in beademen? Wissel 30 compressies af met 2 beademingen.
  • Per beademing: ongeveer 1 seconde, net genoeg lucht om de borstkas te zien rijzen. Niet te krachtig.
  • Lukt beademen niet na 2 pogingen? Denk aan een vreemd voorwerp in de luchtweg.
  • Niet opgeleid, niet in staat of niet bereid? Geef ononderbroken borstcompressies. De 112-operator begeleidt je.
Bekijk het reanimatie-stappenplan →

De AED: zo snel mogelijk erbij

Elke minuut zonder schok verkleint de overlevingskans. Samen met onmiddellijke borstcompressies maakt een AED het grootste verschil.

De AED gebruiken

  • Iedereen mag een AED gebruiken – ook zonder opleiding.
  • Gebruik de AED zo snel mogelijk, maar stel de borstcompressies niet uit om er één te zoeken.
  • Met twee? Eén iemand blijft duwen terwijl de ander de elektroden kleeft.
  • Kleef de elektroden op de blote huid, zoals op de AED getoond.
  • Niemand raakt het slachtoffer aan tijdens de analyse en de schok.
  • Na de schok, of als er geen schok nodig is: meteen verder met compressies.
Stap voor stap een AED gebruiken →

Nieuw in de aandacht

  • Beha: juiste plaats en contact met de blote huid gaan voor. Kan dat zonder de beha los te maken, dan mag die blijven. Hindert hij, schuif hem dan opzij. Een beugel is geen probleem.
  • Schroom: maak je geen zorgen over het ontbloten van de borst. Levensreddende zorg gaat voor.
  • AED-kasten horen 24/7 bereikbaar en niet op slot te zijn, met duidelijke signalisatie dat iedereen het toestel mag gebruiken.
  • Registratie: AED’s horen geregistreerd te zijn, zodat de hulpcentrale je naar de dichtstbijzijnde kan sturen.

Kinderen, baby’s en verslikking

Bij kinderen is een hartstilstand meestal het gevolg van zuurstoftekort. Daarom starten we met beademingen. Deze punten komen uit de ERC-richtlijnen 2025 voor kinderreanimatie en eerste hulp.

Kinderen en baby’s

  • Start met 5 beademingen, daarna borstcompressies.
  • Opgeleid in kinderreanimatie: 15 : 2. Enkel de volwassenentechniek geleerd? Dan is 30 : 2 ook goed.
  • Baby’s: gebruik de tweeduimtechniek (handen rond de borstkas). De tweevingertechniek wordt niet meer aanbevolen.
  • Kinderen ouder dan 1 jaar: met één of twee handen.
  • Duw minstens een derde van de borstkasdiepte in, op de onderste helft van het borstbeen, nooit dieper dan 6 cm.
  • Een AED mag bij alle leeftijden.

Verslikking (EHBO-richtlijn)

  • Kan de persoon nog hoesten? Moedig hoesten aan.
  • Wordt hoesten ineffectief: geef tot 5 rugslagen tussen de schouderbladen.
  • Helpt dat niet: tot 5 buikstoten. Bij baby’s: 5 borststoten in plaats van buikstoten.
  • Nog steeds niet opgelost? Bel 112 en blijf 5 rugslagen en 5 buikstoten afwisselen.
  • Geen blinde vingerveeg in de mond.
  • Wordt de persoon bewusteloos: start reanimatie.
  • Na buikstoten of borstcompressies altijd laten nakijken door een arts.
Meer over de Heimlich-manoeuvre →

Veiligheid: wees niet bang om te helpen

Veel mensen aarzelen uit angst om iets fout te doen. De richtlijnen zijn duidelijk: de risico’s zijn klein, niets doen is het grootste risico.

Risico laag

Schade bij iemand zonder hartstilstand

Klein. Start gerust bij een vermoedelijke hartstilstand; te laat beginnen kost veel meer levens.

Risico laag

Besmettingsrisico voor de helper

Laag. Draag handschoenen of een masker als ze er zijn, maar stel de compressies niet uit om ze te zoeken.

Risico laag

Een schok krijgen van de AED

Laag. Volg de instructies en raak het slachtoffer niet aan tijdens analyse en schok.

Risico laag

Zelf gekwetst raken tijdens het reanimeren

Laag. Wissel af als er meerdere helpers zijn, zo blijft de kwaliteit ook hoog.

Veelgestelde vragen

De European Resuscitation Council (ERC) publiceert om de vijf jaar Europese richtlijnen voor reanimatie en eerste hulp, gebaseerd op de wetenschappelijke consensus van ILCOR. De vorige versie dateerde van 2021; de nieuwe richtlijnen verschenen in oktober 2025.

De basis blijft dezelfde: bellen, hard en snel duwen en zo snel mogelijk een AED gebruiken. Wat verandert zit vooral in de volgorde (sneller 112 bellen) en in de herkenning van een hartstilstand. Een jaarlijkse opfrissing houdt je vaardigheden en je zelfvertrouwen op peil.

Ja. Bij volwassenen blijft de verhouding 30 borstcompressies op 2 beademingen, als je daarvoor opgeleid bent. Anders geef je ononderbroken borstcompressies. Bij kinderen start je met 5 beademingen en werken opgeleide helpers met 15:2.

Ja. Iedereen mag een AED gebruiken, ook zonder opleiding. Het toestel analyseert zelf het hartritme en geeft enkel een schok als dat nodig is. Volg gewoon de gesproken instructies.

Nee, niet in de ERC-richtlijnen. Wie niet reageert maar normaal ademt, leg je volgens de ERC-richtlijnen 2025 Eerste Hulp nog altijd in stabiele zijligging, en je blijft de ademhaling controleren. Het bericht dat de zijligging verdwijnt, komt uit Nederland: de Nederlandse Reanimatieraad (NRR) koos in zijn eigen richtlijnen voor rugligging met een vrije luchtweg als standaard. Dat is een nationale keuze die niet in de Europese richtlijnen staat.

Bel 112 en zet je gsm op luidspreker. De operator helpt je de ademhaling beoordelen. Twijfel je nog steeds? Start de reanimatie. Het risico op schade bij iemand zonder hartstilstand is klein.

Leer het in de praktijk, volgens ERC 2025

Lezen is een goed begin, oefenen maakt het verschil. Onze erkende opleidingen (ID-21, erkend door FOD WASO) volgen de ERC-richtlijnen 2025 en vinden plaats bij jou op locatie: voor bedrijven, sportclubs, scholen en praktijken. In kleine groepen, met veel oefentijd.

Bronnen
Smyth MA, van Goor S, Malta Hansen C, et al. European Resuscitation Council Guidelines 2025 Adult Basic Life Support. Resuscitation 2025;215:110771. doi.org/10.1016/j.resuscitation.2025.110771
Djakow J, Turner NM, Skellett S, et al. European Resuscitation Council Guidelines 2025 Paediatric Life Support. Resuscitation 2025;215:110767.
Djärv T, Rogers J, Semeraro F, et al. European Resuscitation Council Guidelines 2025 First Aid. Resuscitation 2025;215:110752.
Volledige richtlijnen: erc.edu – Guidelines 2025

Deze pagina is een vereenvoudigde samenvatting voor het brede publiek en vervangt geen erkende opleiding. De richtlijnen voor zorgverleners (o.a. geavanceerde reanimatie) vallen buiten deze samenvatting.