Home › Heimlich manoeuvre

⚠ Verstikking — onmiddellijke actie

Heimlich manoeuvre — zo red je een leven.

Leer stap voor stap wat te doen bij een ernstige verslikking. Eerst rugklopjes, dan buikstoten — en weet wanneer je iets niet moet doen.

⏱ Leestijd: 5 min

📘 Bron: ERC 2025

✓ Gevalideerd

BELANGRIJK ONDERSCHEID

Milde vs ernstige verslikking — wat je doet hangt ervan af.

Bij een milde verslikking is hoesten de beste hulp. Bij een ernstige verslikking moet je onmiddellijk handelen. Het verschil herkennen redt levens.

✓ MILDE VERSLIKKING

Slachtoffer kan nog hoesten of praten

• Kan nog geluid maken

• Kan nog ademen, hoewel moeizaam

• Is nog bij bewustzijn

Wat je doet: Moedig krachtig hoesten aan. Géén rugklopjes of buikstoten — hoesten is effectiever.

! ERNSTIGE VERSLIKKING

Slachtoffer kan niet meer praten of ademen

• Grijpt naar de keel (universeel teken)

• Lippen of gezicht kleuren blauw

• Geen geluid of enkel een piepend geluid

• Paniek in de ogen

Wat je doet: Onmiddellijk handelen. 5 rugklopjes → 5 buikstoten.

Het universele verslikkingsteken
HERKEN HET TEKEN

De hand aan de keel — wereldwijd herkend.

Wanneer iemand zich ernstig verslikt, gaat de hand instinctief naar de keel. Dit is het universele teken voor verstikking — herkend in elke cultuur.

Hand of beide handen rond de keel

Wanhopige blik, geen geluid

Kan niet hoesten of spreken

Lippen en gezicht kleuren blauw

STAPPENPLAN ERC 2025

Eerst 5 rugklopjes. Dan 5 buikstoten. Blijf afwisselen.

Volgens de ERC-richtlijnen 2025 is de correcte volgorde duidelijk: rugklopjes eerst, daarna pas Heimlich. Tot het voorwerp loskomt of het slachtoffer bewusteloos raakt.

1

Rugklopjes

5×
KLOPJES

Ga naast of iets achter het slachtoffer staan. Laat de persoon voorover buigen zodat de zwaartekracht helpt.

Geef met de handpalm 5 krachtige klopjes tussen de schouderbladen. Controleer na elke klop of de luchtweg vrij is.

2

Buikstoten (Heimlich)

5×
STOTEN

Werken de rugklopjes niet? Ga achter het slachtoffer staan. Plaats je vuist met de duimzijde tegen de buik, net boven de navel en ruim onder het borstbeen.

Pak je vuist vast met je andere hand. Geef 5 krachtige stoten naar binnen en naar boven. Elke stoot is een aparte poging.

BLIJF AFWISSELEN

Stop niet tot het voorwerp loskomt

5 rugklopjes
→
5 buikstoten
↻
⚠ BEWUSTELOOS GERAAKT?

Slachtoffer verliest het bewustzijn — start onmiddellijk met reanimeren.

Als het slachtoffer het bewustzijn verliest, verandert de situatie. Stop met rugklopjes en buikstoten, en ga direct over op reanimatie.

1
Leg op de grond

Voorzichtig op de rug

2
Bel 112

Indien nog niet gebeurd

3
Start reanimatie

30 compressies + 2 beademingen

Kijk vóór elke beademing kort in de mond — zie je het voorwerp, verwijder het.

SPECIALE SITUATIES

Niet iedereen krijgt dezelfde behandeling.

Bij baby’s, kinderen, zwangere vrouwen en jezelf gelden andere regels. Belangrijk om vóóraf te weten — niet wanneer het zich voordoet.

👶

Baby (< 1 jaar)

Nooit buikstoten — kan inwendige schade veroorzaken.

Leg de baby met het gezicht naar beneden op je onderarm, ondersteun het hoofdje, geef 5 rugklopjes tussen de schouderbladen.

Draai om en geef 5 borststoten met twee vingers op het midden van de borstkas, net onder de tepellijn.

🧒

Kind (> 1 jaar)

Pas kracht aan aan de grootte van het kind.

Gebruik dezelfde techniek als bij volwassenen — 5 rugklopjes en 5 buikstoten.

Kniel achter het kind in plaats van te staan, zodat je op het juiste niveau zit.

🤰

Zwangere vrouw

Geen buikstoten — vervang door borststoten.

Rugklopjes zijn veilig.

Plaats je vuist op het midden van het borstbeen en geef 5 krachtige stoten naar binnen. Wissel af met rugklopjes.

🙋

Alleen en verslikt?

Je kan jezelf helpen. Niet wachten.

Maak een vuist, plaats net boven je navel. Pak met je andere hand vast en geef stoten naar binnen en boven.

Of duw je bovenbuik over de rugleuning van een stevige stoel voor extra druk.

WIL JE DIT ECHT ONDER DE KNIE KRIJGEN?

Praktijkervaring maakt het verschil.

Lezen is een goede eerste stap. Maar tijdens een EHBO-opleiding oefen je het Heimlich manoeuvre in realistische situaties — zo handel je zonder twijfel wanneer het er écht toe doet.

VEELGESTELDE VRAGEN

Vragen over het Heimlich manoeuvre

Bij een milde verslikking (de persoon kan nog hoesten en ademen) is dat niet nodig.

Bij een ernstige verslikking bel je altijd 112, ook als het voorwerp uiteindelijk loskomt. Er kan inwendig letsel zijn ontstaan door de buikstoten en het slachtoffer moet nagekeken worden.

Buikstoten kunnen soms lichte kneuzingen of in zeldzame gevallen ribletsel veroorzaken. Maar bij een ernstige verslikking is het risico van niets doen veel groter.

Na het uitvoeren van buikstoten is het altijd aan te raden om het slachtoffer medisch te laten controleren.

Blijf afwisselen tussen 5 rugklopjes en 5 buikstoten. Stop niet — elke stoot is een aparte kans om het voorwerp los te krijgen.

Stop pas wanneer het voorwerp loskomt, het slachtoffer weer kan ademen, of het bewustzijn verliest (dan start je met reanimatie).

Als je je armen niet voldoende rond de buik krijgt, kan je overschakelen op borststoten — net als bij zwangere vrouwen. Plaats je vuist op het midden van het borstbeen en geef stoten naar binnen.

Vraag de persoon: “Stik je?” Als hij kan antwoorden of hoesten, is het mild — moedig hoesten aan. Geen antwoord of enkel piepend geluid? Onmiddellijk handelen.

GA VERDER

Volgende stap

Bij bewusteloos raken ga je over op reanimatie. Zorg dat je dit ook beheerst.

🚨

Hartstilstand herkennen

Hoe weet je snel of iemand een hartstilstand heeft?

🫀

Borstcompressies

De juiste techniek voor reanimatie wanneer iemand bewusteloos is.

⚡

AED gebruiken

Stap voor stap — zonder stress, zonder twijfel.

De informatie op deze pagina is gebaseerd op de richtlijnen van de European Resuscitation Council (ERC) 2025 en de Belgische Reanimatieraad (BRC). Deze website vervangt geen professionele EHBO-opleiding.